Impuls

W kolejnych rozdziałach Thaler i Sunstein tłumaczą, dlaczego tak często podejmujemy złe decyzje – ulegamy błędom poznawczym, presji społecznej i brakowi samokontroli. Na tej diagnozie budują koncepcję libertariańskiego paternalizmu oraz rolę architekta wyboru, czyli każdego, kto projektuje sytuację, w której inni podejmują decyzje. Pokazują przy tym konkretne narzędzia: dobrze dobrane opcje domyślne, czytelne mapy skutków, przejrzyste ujawnianie informacji i usuwanie zbędnych utrudnień.

Autorzy przekładają te zasady na najważniejsze dziedziny życia – oszczędzanie na emeryturę, spłatę długów, ubezpieczenia, dawstwo narządów czy ochronę klimatu. Bogactwo studiów przypadków, danych i przykładów z całego świata sprawia, że książka jest zarazem fascynującą lekturą i praktycznym podręcznikiem projektowania lepszych decyzji. Wydanie finalne autorzy gruntownie zaktualizowali, dodając nowe przykłady i przemyślenia.

Kto powinien przeczytać książkę Impuls?

Impuls to lektura dla każdego, kto podejmuje decyzje wpływające na innych – rodziców, menedżerów, urzędników, projektantów i twórców polityki publicznej – a także dla wszystkich, którzy chcą lepiej rozumieć własne wybory i mądrzej kierować swoim życiem. Skorzystają z niej zarówno pasjonaci psychologii i ekonomii, jak i osoby szukające konkretnych narzędzi do podejmowania trafniejszych decyzji.

Zanim ekonomia behawioralna stała się uznaną dziedziną, Thaler przez lata zbierał „anomalie” – sytuacje, w których ludzie zachowują się wbrew założeniom o racjonalności. Królewska Szwedzka Akademia Nauk, przyznając mu Nobla, doceniła właśnie zbudowanie mostu między analizą ekonomiczną a psychologiczną. W 2015 roku pełnił on również funkcję przewodniczącego Amerykańskiego Towarzystwa Ekonomicznego, co potwierdza, jak bardzo jego niegdyś kontrowersyjne idee weszły do głównego nurtu.

Największą popularność przyniosła mu koncepcja impulsu, przedstawiona w książce napisanej z Cassem Sunsteinem. Idea, że drobne zmiany w architekturze wyboru mogą pomagać ludziom podejmować lepsze decyzje bez odbierania im wolności, zainspirowała rządy na całym świecie do powoływania specjalnych zespołów, tak zwanych „jednostek impulsu”, wdrażających te zasady w polityce publicznej.

Thaler potrafi też mówić o ekonomii z humorem i przymrużeniem oka, czego dowiódł choćby krótkim występem w filmie „Big Short”, gdzie objaśniał mechanizmy rynkowe. Jego dorobek na trwałe zmienił sposób, w jaki ekonomiści, politycy i zwykli ludzie myślą o podejmowaniu decyzji, pokazując, że aby projektować lepszy świat, najpierw trzeba zrozumieć prawdziwego, omylnego człowieka.

Międzynarodową sławę przyniosła mu książka Impuls, napisana wspólnie z noblistą Richardem Thalerem. Stała się ona bestsellerem i fundamentem dla nowoczesnego projektowania polityki publicznej, promując ideę „libertariańskiego paternalizmu”. Sunstein argumentuje w niej, że rządy i organizacje mogą projektować środowisko decyzyjne tak, by sprzyjało zdrowiu i dobrobytowi obywateli, nie narzucając przy tym nakazów. Jako szef Biura Informacji i Spraw Regulacyjnych (OIRA), Sunstein wdrażał te zasady w praktyce, upraszczając przepisy i zwiększając efektywność amerykańskiej administracji.

Jest niezwykle płodnym autorem, mającym na koncie dziesiątki książek poruszających tematy od wolności słowa po psychologię spisków. W książce Szum, współtworzonej z Danielem Kahnemanem i Olivierem Sibonym, kontynuuje swoje badania nad błędami w ludzkim osądzie, skupiając się na systemowej niespójności decyzji. Jego dorobek naukowy jest imponujący – Sunstein regularnie wymieniany jest jako najczęściej cytowany badacz prawa swoich czasów, a jego idee kształtują dyskusje o roli państwa i prawa w życiu jednostki.

Prywatnie i zawodowo Cass Sunstein jest zwolennikiem jasności i prostoty w komunikacji, co widoczne jest w jego stylu pisania, który sprawia, że skomplikowane zagadnienia prawne i ekonomiczne stają się zrozumiałe dla szerokiego grona odbiorców. Jego praca inspiruje nie tylko prawników i polityków, ale każdego, kto chce zrozumieć, jak otoczenie wpływa na nasze wybory i jak możemy projektować lepsze, bardziej sprawiedliwe systemy społeczne.