Kluczowa idea 1. Urządzenia cyfrowe zostały zaprojektowane tak, aby uzależniały

Jeśli zapytamy ludzi, ile czasu uważają za rozsądne na korzystanie z urządzeń cyfrowych, ich odpowiedzi często będą znacznie niższe od rzeczywistego czasu, który na to poświęcają. Dlaczego zatem ludzie spędzają więcej czasu przy swoich urządzeniach niż zakładają? Jak tłumaczy Cal Newport, kluczowym czynnikiem jest to, że firmy technologiczne projektują swoje produkty w taki sposób, aby maksymalizować czas spędzany przez użytkowników na oglądaniu ekranu. To z kolei zwiększa potencjalne przychody z reklam, które są strategicznie umieszczane na platformach – na przykład między filmami o kotach od znajomego na Facebooku. Tak funkcjonuje ekonomia uwagi, gdzie dłuższe zaangażowanie użytkownika przekłada się na wyższe zyski.

Komentarz Lumeo
Kiedy Facebook zadebiutował w 2004 roku, ludzie rejestrowali się w serwisie, głównie po to, aby utrzymywać kontakt z przyjaciółmi i rodziną. Podobnie, gdy Apple wprowadziło na rynek pierwszego iPhone'a w 2007 roku, Steve Jobs przedstawiał go jako kombinację telefonu komórkowego i iPoda, początkowo odrzucając koncepcję traktowania urządzenia jako miniaturowego komputera. Jednak im więcej czasu ludzie poświęcali na korzystanie z tych cyfrowych narzędzi, tym bardziej ich pierwotna użyteczność przekształciła się w nieustanne źródło rozproszenia uwagi.

By wspierać ten model biznesowy, narzędzia cyfrowe są specjalnie zaprojektowane tak, aby sprzyjały uzależnieniu od technologii. Cal Newport tłumaczy, że dwie techniki są szczególnie skuteczne w osiąganiu tego celu:

Przerywane pozytywne wzmocnienie – mechanizm ten opiera się na nieprzewidywalnych nagrodach za określone działania. Na przykład, gdy publikujesz zdjęcie na Facebooku, liczba otrzymanych reakcji, takich jak polubienia i komentarze, może być nieprzewidywalna. Ta niepewność sprawia, że użytkownicy często i nerwowo sprawdzają swoje powiadomienia w nadziei na nowe polubienia.

Komentarz Lumeo

W książce Skuszeni Nir Eyal wyjaśnia, że mózg uwalnia większe ilości dopaminy, która wywołuje poczucie nagrody, gdy nagroda jest otrzymywana w sposób sporadyczny, a nie regularny. Przykładem jest gra na automatach – regularnie ciągniesz za dźwignię, ale wygrywasz tylko od czasu do czasu. To właśnie ta nieprzewidywalność sprawia, że gra staje się bardziej ekscytująca. Nieciągłość nagród wzmaga oczekiwanie, co zwiększa zaangażowanie.

Potwierdzenie tego zjawiska znajduje się w wielu badaniach. Na przykład w latach 70. psycholog Michael Zeiler przeprowadził eksperyment, w którym gołębie dziobały przycisk, aby otrzymać pożywienie. Kiedy nagroda była dostarczana losowo, ptaki dziobały przycisk częściej niż wtedy, gdy były karmione regularnie.

Czytaj dalej za darmo

To dopiero początek tej idei. Zarejestruj się i odblokuj słuchanie na 7 dni za darmo.

Pełna analiza tej książki + 158 innych
Wersje audio MP3 do każdej idei
Infografiki, notatki, PDF do pobrania
7 dni za darmo, bez karty, bez zobowiązań

Testuj 7 dni za darmo Zaloguj się