Kluczowa idea 1. Co to jest glukoza i jak działa w organizmie

Jak podkreśla Inchauspé, glukoza to podstawowe źródło energii dla wszystkich komórek naszego organizmu. Każda czynność – od pracy mózgu i bicie serca, po poruszanie się i trawienie – wymaga obecności tej cząsteczki. Glukoza dostarcza paliwa komórkom, które przekształcają ją w energię niezbędną do życia.

 

Gdy spożywamy żywność zawierającą węglowodany, organizm rozkłada je na glukozę, a następnie transportuje ją przez krew do komórek. Właśnie dlatego mówi się o poziomie glukozy we krwi, który potocznie nazywamy poziomem cukru.

 

W tej idei przyjrzymy się temu, skąd organizm czerpie glukozę i w jaki sposób wykorzystuje ją jako główne źródło energii. Następnie wyjaśnimy, czym są skoki glukozy oraz dlaczego wiele współczesnych diet negatywnie wpływa na nasze zdrowie, dostarczając zbyt dużych ilości glukozy w krótkim czasie.

 

Komentarz Lumeo  Inchauspé słusznie podkreśla centralną rolę glukozy, ale warto zaznaczyć kluczowy niuans: nie jest to jedyne paliwo dostępne dla organizmu. Ludzkie ciało ewoluowało w środowisku, gdzie dostęp do węglowodanów był sezonowy i ograniczony. Przez większą część historii gatunku człowiek funkcjonował w stanie przemiany tłuszczowej. Gdy glukoza jest niedostępna lub jej ilość spada poniżej pewnego poziomu, wątroba zaczyna produkować ketony z tłuszczu – alternatywne, niezwykle wydajne źródło energii.   Mózg, który zużywa około 20% całkowitej energii ciała, potrafi czerpać nawet 70% swojego zapotrzebowania z ketonów zamiast z glukozy. Ten metaboliczny przełącznik, zwany ketozą, był naturalnym stanem dla naszych przodków między posiłkami i w okresach niedoboru pożywienia. Glukoza jest więc paliwem preferowanym, szczególnie w diecie bogatej w węglowodany, ale nie jedynym. Zrozumienie tej elastyczności metabolicznej pomaga docenić, dlaczego ciągłe karmienie organizmu glukozą – jak w standardowej zachodniej diecie – może być problematyczne. Nie dajemy ciału szansy na wykorzystanie alternatywnych ścieżek energetycznych, które są równie naturalne.

 

 

Skąd pochodzi glukoza?

 

Inchauspé wyjaśnia, że choć nasze ciało potrzebuje glukozy do życia, nie potrafi jej samodzielnie wytwarzać w wystarczających ilościach, dlatego musi pozyskiwać ją z pożywienia. Źródłem glukozy są rośliny – to one tworzą ją w procesie fotosyntezy, wykorzystując energię słoneczną do przekształcania wody i dwutlenku węgla w glukozę oraz tlen.

 

Kiedy spożywamy produkty roślinne, takie jak owoce, warzywa, zboża czy rośliny strączkowe, nasz organizm pobiera z nich glukozę, która następnie trafia do krwiobiegu. Część glukozy dostarczamy także pośrednio, poprzez produkty pochodzenia zwierzęcego, gdyż zwierzęta również korzystają z energii pochodzącej z roślin.