Kluczowa idea 1. Twoim życiem rządzą podświadome przekonania

Dwie osoby mogą znaleźć się w identycznej sytuacji i zareagować na nią zupełnie inaczej. To nasze przekonania decydują o tym, jak postrzegamy ludzi i wydarzenia wokół nas oraz jak na nie odpowiadamy. Ktoś, kto w głębi duszy wierzy, że „powinien pogodzić się ze swoim losem” i że „nie jest wystarczająco dobry”, poprowadzi życie inaczej niż osoba przekonana, że ma nad nim kontrolę i każdego dnia się rozwija.

 

Problem w tym, że większość z nas traktuje swoje przekonania jak twarde fakty. W rzeczywistości to tylko subiektywne idee, w dużej mierze przejęte od innych ludzi. Jak przypomina Sincero, rodzimy się bez najmniejszego wyobrażenia o tym, co dobre czy złe, łatwe czy trudne, możliwe czy niemożliwe. Wszystko, co uznajemy za „straszne”, „ponad nasze siły” czy „żenujące”, przyswoiliśmy od otoczenia, które samo nauczyło się tego od kolejnych ludzi.

 

Komentarz Lumeo  Carol Dweck poświęciła karierę badaniu jednego przekonania — czy zdolności są raz na zawsze dane, czy można je rozwijać. W Nowej psychologii sukcesu nazywa te dwa nastawienia stałym i nastawionym na rozwój. W jednym z jej eksperymentów dzieci rozwiązały prosty test, po czym jednym pochwalono inteligencję („ale jesteś zdolny”), a innym wysiłek („widać, że się postarałeś”). Ta różnica w jednym zdaniu zmieniła ich późniejsze wybory — pochwaleni za inteligencję sięgali po łatwiejsze zadania, żeby nie zepsuć opinii o sobie, a część nawet zawyżała swoje wyniki, podczas gdy pochwaleni za wysiłek chętniej brali trudniejsze wyzwania i dłużej przy nich trwali. Widać tu, jak wcześnie i jak niepostrzeżenie cudze słowa instalują w nas przekonania o własnych granicach — a skoro są wyuczone, można je przebudować.

 

Dobra wiadomość jest taka, że przekonania można zmieniać: porzucać te szkodliwe i przyjmować pomocne. Trudność polega na tym, że rzadko jesteśmy świadomi przekonań leżących u podstaw naszych decyzji i zachowań. Żeby to zrozumieć, warto rozróżnić dwa poziomy, na których pracuje nasz umysł:

 

• Umysł świadomy. To logiczna, analityczna część mózgu, która przetwarza fakty i podejmuje decyzje. Wydaje nam się, że to właśnie ona kieruje naszym życiem.

 

• Podświadomość. To intuicyjna część umysłu, która chłonie i przechowuje bodźce z otoczenia bez naszej wiedzy. I to ona, a nie świadomy umysł, naprawdę pociąga za sznurki.

 

Ta różnica ma ogromne znaczenie, ponieważ podświadomość jest w pełni rozwinięta już w chwili narodzin. Nie odróżnia tego, co prawdziwe, od tego, co fałszywe, i wierzy we wszystko, co wielokrotnie widzi i słyszy. Zaczynamy wchłaniać obrazy, dźwięki i emocje od pierwszego dnia życia, na długo zanim świadomy umysł dojrzeje na tyle, by je filtrować. Wszystko to zostaje zapisane głęboko w nas i kształtuje sposób, w jaki później postrzegamy świat.