Kluczowa idea 1. Popraw swoją postawę

Wszystkie zwierzęta, w tym ludzie, podlegają hierarchiom dominacji i mimowolnym reakcjom biochemicznym. Jak pisze Jordan Peterson, homary stanowią tego doskonały przykład. Kiedy dwa homary walczą o dominację, oceniają się nawzajem na podstawie wielkości ciała, szczypiec oraz wydzielanych substancji chemicznych, które sygnalizują ich zdrowie, siłę i nastrój. Autor wskazuje, że dominujące homary mają wyższy poziom serotoniny, co przekłada się na większą pewność siebie, lepszą postawę oraz zdolność do dłuższej walki. Co ciekawe, jak zauważa Peterson, homar alfa często wygrywa bez konieczności fizycznej konfrontacji – wystarczy, że przeciwnik odczuje jego dominację. 

Po każdej konfrontacji mózg homara ulega zmianie. Przegrany staje się bardziej skłonny unikać kolejnych starć, podczas gdy zwycięzca zyskuje jeszcze większą pewność siebie, a jego poziom serotoniny wzrasta. Peterson zauważa, że podobne mechanizmy są widoczne także u innych gatunków zwierząt. Silniejsze osobniki zdobywają więcej pożywienia, lepsze schronienie, wyższy status społeczny, bardziej pożądanych partnerów i większe wsparcie ze strony innych. Peterson wskazuje, że w ten sposób natura rozdziela ograniczone zasoby, tworząc struktury dominacji, które kształtują zachowania i hierarchie społeczne. 

 

Komentarz Lumeo  Norweski zoolog Thorleif Schjelderup-Ebbe, badając kurczaki w 1920 roku, odkrył wyraźną hierarchię w stadzie. Zauważył, że podczas karmienia najsilniejsze i najzdrowsze osobniki jadły jako pierwsze, zmuszając słabsze, chore lub nieśmiałe do czekania na resztki. Taki układ zapewniał, że silniejsze kurczęta utrzymywały swoją przewagę, podczas gdy te słabsze traciły na sile. Podobne mechanizmy hierarchiczne można zaobserwować nie tylko u ptaków, lecz także u innych gatunków zwierząt. Robert Sapolsky, profesor biologii i neurologii na Uniwersytecie Stanforda, badał działanie takich mechanizmów w społecznościach pawianów. Spędzając wiele lat na obserwacji tych zwierząt, odkrył, że hierarchia społeczna nie tylko wpływa na dostęp do zasobów, lecz także kształtuje neurochemię osobników. Pawiany o niskim statusie społecznym wykazywały podwyższony poziom hormonów stresu w porównaniu z tymi dominującymi, co czyniło je bardziej podatnymi na choroby i zaburzenia lękowe.

 

Podobne mechanizmy działają u ludzi. W naszym mózgu znajduje się swoisty detektor dominacji, który wpływa na to, jak postrzegamy swój status społeczno-ekonomiczny. Peterson wskazuje, że owo postrzeganie wpływa na nasze samopoczucie, tworząc pozytywne sprzężenie zwrotne.