Kluczowa idea 1. Zmiana paradygmatu

Jak zauważa Covey, pomimo wszystkich przełomów technologicznych i wzrostu produktywności, ludzie często czują się sfrustrowani, zagubieni, zestresowani, wewnętrznie wypaleni i niepewni. Większość osób nie rozumie celów ani kierunku swojej organizacji. Nie czują się również godni zaufania, odpowiedzialni czy entuzjastycznie nastawieni do swojej pracy.

 

Istnieje wyraźna luka: każdy z nas ma ogromny potencjał oraz pragnienie pełnego zaangażowania i odnalezienia sensu w życiu, ale niestety większość ludzi nie osiąga pełnego rozkwitu w swoich miejscach pracy, doświadczając braku wpływu i mocy sprawczej. Co więcej, oprócz ludzkiego cierpienia, koszty związane z niewykorzystanym potencjałem siły roboczej oraz porażkami osobistymi i organizacyjnymi są znaczące.

 

 

1. Problem

 

Wyzwania, z którymi mierzymy się dzisiaj, nie wynikają z postępu technologicznego czy globalizacji, ale z braku umiejętności wykorzystania ludzkiego potencjału. Ludzkość stoi przed niespotykaną dotąd możliwością wyboru, jednak często nie wie, jak ją właściwie wykorzystać. Żyjemy w epoce pracy opartej na wiedzy, lecz wciąż myślimy i działamy zgodnie z modelami epoki przemysłowej.

 

Aby lepiej zrozumieć kwestie przywództwa i organizacji, Covey analizuje historię postępu ludzkiej cywilizacji. Wyróżnia cztery główne etapy rozwoju:

 

1. Epoka zbieracko-łowiecka

2. Epoka rolnicza

3. Epoka przemysłowa

4. Epoka informacji / pracy opartej na wiedzy

 

Każde przejście między tymi etapami wiązało się z głębokimi wstrząsami, które zmieniały sposób, w jaki rozumiemy pojęcie pracy.

 

Komentarz Lumeo Peter Drucker, ojciec współczesnego zarządzania, przewidział ten kryzys dekady temu, wprowadzając termin „pracownik wiedzy”. W swojej analizie wskazywał na fundamentalną różnicę: w epoce przemysłowej pracownik był tylko kosztem, a maszyna aktywem. W epoce wiedzy to człowiek staje się najcenniejszym aktywem, a maszyny są towarem powszechnym. Drucker brutalnie punktował menedżerów starej daty: „Nie można zarządzać ludźmi. Zadaniem jest przewodzenie ludziom. Celem jest sprawienie, by atuty konkretnego człowieka stały się produktywne, a jego słabości nieistotne”. Frustracja, o której pisze Covey, wynika więc z faktu, że wciąż próbujemy zarządzać głowami tak, jakby to były ręce – a to najkrótsza droga do zabicia potencjału.

 

Covey odnosi się do punktów przejściowych między czterema etapami rozwoju cywilizacji jako do zmian paradygmatu. Paradygmaty, czyli zestawy przekonań i postaw, kształtują nasz sposób postrzegania świata oraz pomagają nam wyjaśniać złożone problemy. Na przykład kluczową zmianą paradygmatu w astronomii była rewolucja kopernikańska, kiedy naukowcy przeszli od geocentrycznego modelu Układu Słonecznego (Ziemia jako centrum wszechświata) do heliocentrycznego (Słońce jako centrum).