Przejdź do treści
Lumeo
Zarejestruj się
Wróć do książki

Kluczowa idea 1. Idziemy za tymi, którzy są do nas podobni

Zapytani, co mogłoby ich skłonić do oszczędzania energii, właściciele domów w Kalifornii postawili przykład sąsiadów na ostatnim miejscu. Tymczasem w eksperymencie żaden komunikat nie zmienił ich zużycia skuteczniej niż informacja, że sąsiedzi oszczędzają, a apel o ochronę środowiska prawie nic nie dał. Autorzy wnioskują, że nie umiemy z góry ocenić, co nas przekona, i często nie wiemy tego nawet po fakcie.

 

To działanie społecznego dowodu słuszności, nazywanego też dowodem tłumu. Postępowanie innych ludzi mocno kształtuje nasze własne, zwłaszcza gdy chodzi o osoby, z którymi się utożsamiamy. Jak wyjaśniają autorzy, ta reguła odpowiada naraz na trzy potrzeby: ułatwia szybki i trafny wybór, zjednuje nam przychylność innych i pozwala dobrze o sobie myśleć.

 

Im bardziej grupa odniesienia przypomina adresata, tym mocniej działa. Urzędy skarbowe sprawdziły to na kilku wersjach upomnienia. Gdy list podawał, jaka część mieszkańców z tym samym kodem pocztowym płaci w terminie, odzew wyniósł 79 procent, wobec 67 procent przy liście standardowym. Nazwa miasta w miejsce kodu pocztowego podniosła odzew do niemal 83 procent.

 

Komentarz Lumeo 
Wynik 57 i 86 procent z Wprowadzenia pochodzi z pilotażu i porównuje dwa kolejne lata, a w tym czasie mogło się zmienić także wiele innych rzeczy. Dokładniej sprawdził to później zespół Michaela Hallswortha we współpracy z brytyjskim urzędem skarbowym. W losowym eksperymencie na ponad stu tysiącach spóźnionych podatników jedni dostawali zwykłe upomnienie, a inni jego wersje z jednym lub dwoma dodatkowymi zdaniami. Liczono, kto zapłaci w ciągu 23 dni.

 

W pierwszej turze sama informacja, że dziewięć na dziesięć osób płaci podatki na czas, podniosła odsetek wpłat o 1,3 punktu procentowego. Najlepiej zadziałało tam zdanie, które mówiło adresatowi wprost, że należy do bardzo małej mniejszości, która jeszcze nie zapłaciła. Dało ono około 5 punktów więcej niż list bez informacji o innych. W drugiej turze odwołanie do mieszkańców okolicy podniosło odsetek o 2,2 punktu. Przy milionach listów to duże kwoty, ale jedno zdanie zmienia wynik raczej o kilka punktów niż o kilkadziesiąt, jak sugerował pilotaż, a najmocniej działa wtedy, gdy uświadamia odbiorcy, że odstaje od innych.

 

Co jednak zrobić, gdy tak, jak byśmy chcieli, postępuje tylko mniejszość? Autorzy przestrzegają przed wymyślaniem większości. To nieetyczne, a po wykryciu podkopuje wiarygodność nadawcy także przy następnych próbach. Lepszym wyjściem jest pokazanie normy nakazującej, czyli tego, co ludzie powszechnie pochwalają, i skupienie uwagi na zachowaniu, o które nam chodzi.

 

Czytaj dalej za darmo

To dopiero początek tej idei. Zarejestruj się i odblokuj słuchanie na 7 dni za darmo.

  • Pełna analiza tej książki i 350+ innych
  • Wersje audio MP3 do każdej idei
  • Infografiki, notatki, PDF do pobrania
  • 7 dni za darmo, bez karty, bez zobowiązań