
Zmień kurs!
Zmień kurs! - streszczenie książki
Zmień kurs! autorstwa L. Davida Marqueta to relacja z eksperymentu przywódczego przeprowadzonego w miejscu, w którym miał najmniejsze szanse się powieść – na pokładzie atomowego okrętu podwodnego USS Santa Fe, najsłabszej jednostki w całej flocie Stanów Zjednoczonych. Marquet przestał wydawać rozkazy i oddał decyzje tym, którzy je wykonywali. W 172 dni okręt przeszedł z ostatniego miejsca na pierwsze, a jego wyniki nie spadły po odejściu dowódcy. Autor dowodzi, że przywództwo nie jest cechą charakteru, tylko sposobem zaprojektowania organizacji.
Więcej informacji o książce
Punktem wyjścia jest dla Marqueta rozróżnienie dwóch modeli. W modelu lider-naśladowca jedna osoba decyduje, co i jak zrobić, a reszta wykonuje polecenia; w modelu lider-lider każdy ma prawo decydować we własnym obszarze odpowiedzialności. Autor pokazuje, ile stary układ kosztuje pracę opartą na wiedzy – marnuje potencjał ludzi, uzależnia wynik od jednej osoby, nie daje się skalować i gubi informacje po drodze – oraz dlaczego programy motywacyjne i przemówienia o upodmiotowieniu niczego nie zmieniają, dopóki struktura zostaje ta sama. Przekonał się o tym boleśnie sam, gdy pierwsza próba oddania decyzji, na okręcie USS Will Rogers, skończyła się serią błędów i opóźnień.
Trzon książki to trzy filary, które działają wyłącznie razem: kontrola, kompetencje i klarowność. Marquet rozkłada każdy z nich na konkretne mechanizmy, które wprowadzał na Santa Fe – przepisanie regulaminów tak, by decyzje zapadały niżej, zastąpienie prośby o pozwolenie deklaracją zamiaru („Zamierzam…”), przemyślane działanie zamiast rutyny, potwierdzanie gotowości zamiast odprawy, definiowanie celów zamiast metod, zasady przewodnie wplecione w oceny i wyróżnienia oraz natychmiastowe nagradzanie bez limitu zwycięzców. Wszystko to opowiedziane jest chronologicznie, przez anegdoty z życia okrętu i szczere rozliczenie autora z własnymi błędami.
Kto powinien przeczytać książkę Zmień kurs!?
To lektura dla każdego, kto zarządza ludźmi i ma dość bycia wąskim gardłem własnego zespołu – od menedżerów średniego szczebla po prezesów. Skorzystają liderzy zespołów projektowych i technicznych, którzy szukają gotowych mechanizmów zamiast ogólników o zaufaniu, właściciele firm budujący organizację zdolną działać bez nich, a także wszyscy, którzy pracują w strukturze odbierającej im sprawczość i chcą zrozumieć, dlaczego tak się dzieje. Dobrze czyta się ją też po prostu jako wciągającą opowieść o służbie na okręcie podwodnym.

L. David Marquet - o autorze
L. David Marquet jest emerytowanym kapitanem Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych, twórcą modelu przywództwa opartego na intencji i mówcą. W latach 1999–2001 dowodził atomowym okrętem podwodnym USS Santa Fe, który pod jego komendą przeszedł z ostatniego miejsca we flocie na pierwsze. Historię tej przemiany opisał w Zmień kurs! (2012), książce nazwanej przez magazyn „Fortune” najlepszym podręcznikiem dla menedżerów. Wydał także Język przywództwa (2020) oraz – wspólnie z psychologiem Michaelem A. Gillespie – Dystans i obecność (2025).
Czytaj więcej o autorze
Marquet ukończył z wyróżnieniem Akademię Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych w Annapolis w 1981 roku i związał całą karierę z siłami podwodnymi. Służył między innymi jako oficer mechanik na okręcie z pociskami balistycznymi USS Will Rogers – to tam nieudana próba oddania decyzji podwładnym uświadomiła mu, że upodmiotowienia nie da się wprowadzić w strukturze zaprojektowanej tak, żeby je odbierać. W 1999 roku, na kilka tygodni przed objęciem dowództwa USS Olympia, przeniesiono go na USS Santa Fe, okręt o najgorszych wynikach w całych siłach podwodnych.
Doświadczenie z Santa Fe stało się fundamentem jego dalszej pracy. Po dowództwie okrętu Marquet kierował jeszcze Trzecią Eskadrą Okrętów Podwodnych, a ze służby odszedł w 2009 roku. Za osiągnięcia odznaczono go między innymi Legią Zasługi. Stephen Covey, który spędził dzień na pokładzie Santa Fe, uznał ją za najbardziej upodmiotowioną organizację, z jaką się zetknął, opisał ją w 8. nawyku i napisał później przedmowę do książki Marqueta.
Dziś Marquet prowadzi Intent-Based Leadership International, doradza firmom, startupom i zespołom sportowym oraz występuje jako mówca na konferencjach przywódczych. Wykładał w Columbia University School of Professional Studies, a jego model wdrażają organizacje na całym świecie. Zmień kurs! doczekała się osobnego zeszytu ćwiczeń, a redakcja „USA Today” umieściła ją wśród najlepszych książek biznesowych wszech czasów.







