Kluczowa idea 1. Dwa sposoby myślenia

Dlaczego jedni ludzie pod wpływem porażki się załamują, a inni potrafią przekuć niepowodzenie w sukces? Co sprawia, że niektórzy obsesyjnie próbują udowodnić swoją wartość, podczas gdy inni potrafią śmiać się ze swoich błędów i wyciągać z nich cenne lekcje? Jak wyjaśnia Carol Dweck, kluczową rolę odgrywa tutaj nastawienie.

 

Autorka podkreśla, że sposób myślenia kształtuje nie tylko osobowość, ale także wpływa na to, czy rozwijamy swój potencjał, czy też ograniczamy własne możliwości. To właśnie sposób, w jaki interpretujemy sukcesy, porażki i wysiłek, decyduje o tym, jak podchodzimy do nauki, kariery, sportu czy relacji z innymi ludźmi. Według Dweck nasze podejście do wyzwań jest w dużej mierze efektem wpływu rodziców, nauczycieli oraz otaczającej nas kultury, która kształtuje jedno z dwóch nastawień: nastawienie na trwałość lub nastawienie na rozwój.

 

Komentarz Lumeo  Badania Nicholasa Christakisa i Jamesa Fowlera nad sieciami społecznymi pokazują, że nasze nastawienie do sukcesu i porażki nie jest wyłącznie wynikiem indywidualnych doświadczeń, lecz kształtuje się w dużej mierze pod wpływem otoczenia. Emocje, postawy i zachowania rozprzestrzeniają się w sieciach społecznych niczym wirus – na przykład, jeśli otaczamy się ludźmi o nastawieniu na rozwój, którzy traktują błędy jako okazję do nauki, zwiększa się prawdopodobieństwo, że sami przejmiemy podobny sposób myślenia. Ich badania wskazują, że nie tylko bezpośredni znajomi, ale nawet znajomi naszych znajomych mogą wpływać na nasze podejście do wyzwań. To oznacza, że kultura wzmacniająca wytrwałość i elastyczność poznawczą nie jest kwestią indywidualnych decyzji, ale wynikiem całego systemu powiązań międzyludzkich, które kształtują naszą odporność psychiczną i zdolność do radzenia sobie z przeciwnościami.

 

 

Nastawienie na trwałość

 

Osoby o sztywnym nastawieniu wierzą, że ich inteligencja, zdolności czy osobowość są niezmienne i zdeterminowane od urodzenia. Takie przekonanie sprawia, że nieustannie próbują udowodnić swoją wartość, ponieważ uważają, że ich cechy są stałą częścią ich tożsamości. Carol Dweck zwraca uwagę, że wielu ludzi wyrasta w tym sposobie myślenia, słysząc od najmłodszych lat komentarze typu: „Nie przejmuj się, ja też nigdy nie byłem dobry z matematyki”, „Niektórzy po prostu rodzą się bardziej wysportowani i nie da się tego zmienić”, „Jest naprawdę bystra, dlatego zawsze dostaje piątki”.

 

Jeśli masz takie nastawienie, możesz czuć, że wciąż musisz udowadniać swoją wartość. Skoro inteligencja i talent są według tej teorii niezmienne, naturalnie chcesz pokazać, że masz ich jak najwięcej – nawet jeśli w głębi duszy martwisz się, że nie jesteś wystarczająco zdolny.