Kluczowa idea 1. Szczęście jest celem życia i można się go nauczyć

Zapytaj przypadkową osobę, czego chce od życia, a usłyszysz różne odpowiedzi: dobrej pracy, zdrowia, udanej rodziny, spokoju. Sprowadź je jednak do wspólnego mianownika, a okaże się, że za każdą kryje się to samo pragnienie. Wszyscy chcemy być szczęśliwi. Właśnie od tej obserwacji wychodzi Dalajlama, gdy stwierdza, że prawdziwym celem ludzkiego życia jest dążenie do szczęścia. Rozumie je przy tym szeroko, nie tylko jako przelotną emocję, ale jako głębokie zadowolenie obejmujące również umysł i sposób, w jaki myślimy o świecie.

 

Skoro to cel tak powszechny, dlaczego tak niewielu ludzi naprawdę emanuje szczęściem? Cutler zwraca uwagę, że wielu z nas po prostu nigdy nad nim świadomie nie pracuje. Czekamy, aż przyjdzie samo, najlepiej w postaci kolejnego sukcesu albo nabytku. Tymczasem obserwacje psychologów pokazują coś zaskakującego. Nasz poziom szczęścia jest zdumiewająco stały i w niewielkim stopniu zależy od tego, co nas spotyka.

 

Zjawisko to nosi nazwę adaptacji hedonicznej. Każdy z nas ma swój własny „punkt odniesienia” zadowolenia, do którego prędzej czy później wraca. Dostajesz upragnioną podwyżkę i przez kilka dni chodzisz rozpromieniony, lecz po jakimś czasie znów czujesz się tak jak wcześniej. Działa to również w drugą stronę. Bolesne rozstanie czy niepowodzenie w pracy wydają się katastrofą, jednak z czasem negatywne uczucia słabną, a ty odzyskujesz równowagę. To nie same wydarzenia decydują o naszym szczęściu, lecz to, jak je przeżywamy i jak je sobie tłumaczymy.

 

Płynie stąd zaskakująco optymistyczny wniosek. Jeśli szczęście nie zależy od bogactwa, statusu ani szczęśliwych zbiegów okoliczności, to leży w zasięgu każdego z nas. Dalajlama przekonuje, że umysł można trenować tak samo, jak trenuje się mięsień albo opanowuje nowy język. Cutler dodaje, że potwierdza to nauka. Mózg jest plastyczny i zdolny do zmiany, więc swój domyślny poziom zadowolenia naprawdę da się podnieść. Wymaga to jednak czasu, cierpliwości i regularnej praktyki, a nie jednej wielkiej decyzji.

 

Niektórym praca nad własnym szczęściem wydaje się egoizmem, ale Dalajlama dowodzi, że jest wręcz odwrotnie. To ludzie nieszczęśliwi częściej zamykają się w sobie, podczas gdy osoby zadowolone z życia są bardziej współczujące, pomocne i hojne wobec innych. Dążąc do szczęścia, wnosisz więc do świata więcej dobra, a nie mniej.