Przejdź do treści
Lumeo
Zarejestruj się
Wróć do książki

Kluczowa idea 1. Nie zawsze byliśmy jedynymi ludźmi na Ziemi

Gdybyś mógł cofnąć się w czasie o dwa miliony lat, prawdopodobnie nie zwróciłbyś większej uwagi na naszych przodków. Pierwsi ludzie byli zwyczajnymi zwierzętami, które zbierały rośliny i owady, polowały na drobną zwierzynę i żywiły się padliną pozostawioną przez silniejsze drapieżniki. Zajmowali miejsce gdzieś w środku łańcucha pokarmowego i nic nie zapowiadało, że pewnego dnia zapanują nad planetą.

 

Aby pokazać, jak niezwykła jest nasza dzisiejsza pozycja, Harari cofa nas do samego początku. Blisko 14 miliardów lat temu Wielki Wybuch wyłonił z nicości materię, energię, czas i przestrzeń. Około 3,8 miliarda lat temu na Ziemi pojawiły się pierwsze organizmy, a dopiero 2,5 miliona lat temu w Afryce wykształcił się rodzaj Homo, do którego należymy. W tej kosmicznej skali czasu ludzkość jest zjawiskiem zupełnie świeżym.

 

Co jednak najważniejsze, przez większość tych dziejów wcale nie byliśmy sami. Jak przypomina Harari, jeszcze sto tysięcy lat temu Ziemię zamieszkiwało co najmniej sześć różnych gatunków człowieka, wśród nich neandertalczyk oraz Homo erectus. Chodzili wyprostowani na dwóch nogach, mieli duże mózgi i wyglądali podobnie do nas, zwłaszcza neandertalczycy. Nasz własny gatunek, Homo sapiens, pojawił się we wschodniej Afryce około 200 000 lat temu i przez długi czas był po prostu jednym z wielu.

 

Prawdziwa historia człowieka zaczyna się dopiero wtedy, gdy Sapiens ruszyli w świat i zaczęli go przekształcać. Harari dzieli ją na trzy przełomowe rewolucje, które wyznaczają rytm całej książki:

 

  • Rewolucja poznawcza. Około 70 000 lat temu narodził się nasz wyjątkowy sposób myślenia i mówienia, dzięki któremu zaczęliśmy współpracować w wielkich grupach.

 

  • Rewolucja rolnicza. Około 12 000 lat temu porzuciliśmy koczownicze życie i osiedliśmy na roli, co na zawsze odmieniło ludzkie społeczeństwa.

 

  • Rewolucja naukowa. Zaledwie 500 lat temu odkryliśmy potęgę nauki i technologii, która wyniosła nas na obecną pozycję.

 

Każda z tych rewolucji czyniła nas potężniejszymi, ale zarazem coraz bardziej oddalała od świata, w którym ukształtował się nasz gatunek. To właśnie ich przebieg autor śledzi krok po kroku, aby wyjaśnić, jak niepozorne zwierzę stało się władcą Ziemi.

 

Komentarz Lumeo 
To, że dzieliliśmy planetę z co najmniej sześcioma gatunkami człowieka, przestało być domysłem, odkąd szwedzki biolog Svante Pääbo odczytał zapis genetyczny neandertalczyka z kości liczącej dziesiątki tysięcy lat – dokonanie, za które w 2022 roku otrzymał Nagrodę Nobla. Porównanie tego zapisu z DNA współczesnych ludzi przyniosło zaskoczenie. Okazało się, że nasi przodkowie nie tylko żyli obok neandertalczyków, lecz także się z nimi krzyżowali.

 

Czytaj dalej za darmo

To dopiero początek tej idei. Zarejestruj się i odblokuj słuchanie na 7 dni za darmo.

  • Pełna analiza tej książki i 260+ innych
  • Wersje audio MP3 do każdej idei
  • Infografiki, notatki, PDF do pobrania
  • 7 dni za darmo, bez karty, bez zobowiązań
Szanujemy Twoją prywatnośćUżywamy plików cookies, aby zapewnić najlepsze doświadczenia na naszej stronie. Możesz dostosować swoje preferencje lub zaakceptować wszystkie cookies.