Kluczowa idea 1. Twój mózg można odżywić w każdym wieku

Wokół pracy mózgu narosło mnóstwo mitów, a jeden z najbardziej zniechęcających głosi, że mózg kończy rozwój około dwudziestego piątego roku życia, a potem jest już tylko z górki. Gdyby tak było, cokolwiek jesz i jak żyjesz, i tak nie miałoby większego znaczenia dla Twojej głowy. Na szczęście to nieprawda.

 

W połowie lat dziewięćdziesiątych naukowcy dokonali odkrycia, które na zawsze zmieniło sposób, w jaki patrzymy na ten narząd. Okazało się, że nowe komórki nerwowe powstają przez całe dorosłe życie, a mózg potrafi się zmieniać i przebudowywać aż do śmierci. Tę zdolność nauka nazywa neuroplastycznością. Jak zauważa Lugavere, dopiero to odkrycie zakończyło epokę „neurologicznego nihilizmu”, czyli przekonania, że z mózgiem, który dostaliśmy, nie da się już nic zrobić.

 

To otwiera zupełnie nowe możliwości, bo skoro mózg nieustannie się przebudowuje, to my sami możemy wpływać na kierunek tych zmian. Najpotężniejszym narzędziem, jakie mamy pod ręką, jest dieta. Autor przekonał się o tym na własnej skórze, gdy zaczął stosować odkrycia ze swojego śledztwa. Niemal od razu poczuł się bardziej skupiony, pełen energii i w lepszym nastroju, a myśli zaczęły płynąć swobodniej.

 

Komentarz Lumeo  Odkrycie, że dorosły mózg wciąż się przebudowuje, najdobitniej widać na przykładzie londyńskich taksówkarzy. Żeby zdobyć licencję, muszą oni zdać słynny egzamin „The Knowledge” i nauczyć się na pamięć układu blisko dwudziestu pięciu tysięcy ulic w centrum miasta. Brytyjska neurolożka Eleanor Maguire prześledziła siedemdziesięciu dziewięciu kandydatów przez cztery lata nauki i porównała ich z osobami, które do egzaminu nie podeszły. U tych, którzy go zdali, tylna część hipokampa (ośrodka pamięci i orientacji przestrzennej) była na koniec wyraźnie większa niż na początku. Sam wysiłek umysłowy fizycznie rozbudował konkretny obszar mózgu u dorosłych ludzi, dowodząc, że narząd ten kształtuje się przez całe życie pod wpływem tego, czego regularnie od niego wymagamy.

 

Lugavere podkreśla, że dobrze dobrane jedzenie działa dwutorowo. Chroni przed przyszłymi chorobami, takimi jak demencja, a jednocześnie usprawnia pracę mózgu już dziś. Najlepszym dowodem jest fińskie badanie prowadzone przez neurobiolożkę Miię Kivipelto, w którym wzięło udział tysiąc dwieście starszych osób zagrożonych pogorszeniem sprawności umysłowej. Połowa z nich otrzymała program żywieniowy, plan ćwiczeń i wsparcie społeczne, a druga połowa jedynie standardową opiekę.