Kluczowa idea 1. Informacja przede wszystkim łączy, a nie odwzorowuje świat

Zwykle zakładamy, że im więcej informacji, tym lepiej. Harari nazywa to naiwnym poglądem na informację. Według tego poglądu informacja prowadzi do prawdy, a prawda daje jednocześnie mądrość i władzę. Błędy się zdarzają, ale leczy się je kolejną porcją informacji, a nawet spory o wartości da się rozstrzygnąć, dokładając lepszych danych. Autor odnajduje to przekonanie u polityków od Reagana po Obamę, u Marka Zuckerberga i Raya Kurzweila, a także w misji Google'a.

Harari nie odrzuca tego poglądu w całości. Przyznaje, że w wielu sprawach więcej informacji rzeczywiście poprawiło świat, czego najlepszym przykładem jest drastyczny spadek śmiertelności dzieci. Zarazem zauważa, że ogromne zasoby współczesnych danych nie uczyniły ludzkości bezpieczniejszą.

Na drugim biegunie stoi pogląd populistyczny, w którym informacja jest bronią. Jego zwolennicy twierdzą, że prawda obiektywna nie istnieje, jest tylko władza, a instytucje kłamią we własnym interesie. Harari przypomina, że to stara idea, obecna w różnych odmianach od Platona i Marksa po Foucaulta. Dziś sięgają po nią populiści tacy jak Donald Trump czy Jair Bolsonaro, przedstawiając politykę jako walkę ludu z elitami. Skoro jednak nie można ufać żadnej instytucji, zostaje ucieczka w objawienie, czyli w święte księgi traktowane jako źródło prawdy absolutnej, albo w charyzmatycznego przywódcę.

Autor odrzuca oba stanowiska i szuka drogi pośrodku. Jego zdaniem sieci informacyjne wytwarzają zarówno prawdę, jak i porządek. Mądrość daje prawda, a władzę można zbudować zarówno na prawdzie, jak i na samym porządku. Żeby zrozumieć, jak to możliwe, trzeba najpierw zapytać, czym właściwie jest informacja.

Czym jest informacja