Kluczowa idea 1. Na czym polega syndrom oszusta

Zbierając materiały do książki, Hibberd przekonała się, że syndrom oszusta to coś znacznie szerszego niż wrażenie, że udaje się kogoś lepszego, niż się jest. Składa się na niego cała gama reakcji: brak wiary w siebie, lęk przed porażką, perfekcjonizm, surowa samokrytyka, niska samoocena, kłopot z przyjmowaniem komplementów i skupianie się na własnych potknięciach. Autorka zauważa, że taki spis lepiej opisuje zwykłe ludzkie trudności niż rzadką przypadłość. Wstyd i strach sprawiają jednak, że mało kto się do tego przyznaje, a w efekcie łatwo uznać, że jest się jedyną osobą z takim problemem.

Natężenie syndromu bywa bardzo różne. Jednych od czasu do czasu nachodzą wątpliwości co do własnych braków, a innych bez przerwy dręczy niepewność, strach przed porażką i obawa, że lada chwila ktoś ich przejrzy. Hibberd podkreśla, że syndrom nie wybiera. Zdarza się studentom i profesorom, menedżerom i przedsiębiorcom.

Najczęściej punktem wyjścia jest zadanie, przy którym masz wrażenie, że otoczenie oczekuje od Ciebie więcej, niż potrafisz. Osoba pewna siebie bierze się wtedy do pracy, żeby tę różnicę nadrobić. Ktoś, kto w siebie wątpi, zaczyna roztrząsać swoje braki i wyobrażać sobie, jak poniesie klęskę. W rezultacie to jego własne zachowanie sprowadza na niego porażkę, a ta jeszcze mocniej podkopuje wiarę w siebie. Autorka zauważa, że problem narasta w okresach zmian i trudności: po przejściu do nowej pracy, przy większym zakresie obowiązków albo wtedy, gdy ktoś czuje, że nie pasuje do otoczenia, jak kobieta w branży zdominowanej przez mężczyzn.

Hibberd przekonuje, że samo nazwanie zjawiska odbiera mu część siły. Kto rozumie, jak działa ten mechanizm, szybciej przyłapuje go na gorącym uczynku i może zabrać się do pracy nad przekonaniami. Opisowi tego mechanizmu autorka poświęca pierwszą część książki, zatytułowaną „Syndrom oszusta pod lupą”.

Jaki jest Twój typ kompetencji