Kluczowa idea 1. Dobry zysk – zarabiaj na wartości, nie na przywilejach

Koch Industries sama produkuje etanol, a mimo to Charles Koch opowiada się za zniesieniem nakazu jego stosowania. Tak samo chce likwidacji ograniczeń eksportu ropy i gazu ziemnego oraz kontyngentów taryfowych, choć jego firma na nich korzysta. Tłumaczy, że korzyści z takich przywilejów są krótkotrwałe i nie dają dobrego zysku, a na dłuższą metę tracą na nich wszyscy, także Koch Industries. Nie każdy zarobiony dolar jest dla niego równie dobry.

 

Dobry zysk nie oznacza dla Kocha wysokiej marży ani wysokiego zwrotu z inwestycji, osiągniętych dowolnymi sposobami. Autor wywodzi go z postawy, którą nazywa Przedsiębiorczością z Zasadami. Chodzi o tworzenie jak największej wartości dla klientów przy jak najmniejszym zużyciu zasobów, zawsze zgodnie z prawem i uczciwie. Dobry zysk bierze się też z wkładu w społeczeństwo, nigdy z korporacyjnych przywilejów ani z wykorzystywania ludzi.

 

Taki zysk powstaje wyłącznie w dobrowolnych, obopólnie korzystnych transakcjach. Klient płaci, bo ceni to, co dostaje, więc zysk staje się miarą wartości stworzonej dla innych. Koch widzi w nim przejaw szacunku przedsiębiorcy dla tego, co ceni klient. To nie jest gra o sumie zerowej, bo korzystają obie strony. Takie podejście godzi interes firmy z interesem jej klientów, dostawców, pracowników i lokalnych społeczności.

 

Komentarz Lumeo  Ile z wartości stworzonej dla innych naprawdę zostaje u tego, kto ją stworzył, policzył ekonomista William Nordhaus, późniejszy laureat Nagrody Nobla. Zestawił zyski, które amerykańskie przedsiębiorstwa czerpały z innowacji w latach 1948–2001, z całkowitą korzyścią społeczną, jaką przyniósł w tym okresie postęp techniczny, i oszacował, że innowatorzy zatrzymują dla siebie około 2,2 procent tej korzyści, a w najkorzystniejszym dla nich wariancie 3,3 procent. Reszta trafia do klientów w postaci niższych cen, lepszych produktów i możliwości, których wcześniej nie było. Wysoki zysk z innowacji jest więc zwykle tylko wierzchołkiem znacznie większej wartości, która rozlała się po rynku. Miarą tego, ile firma dała innym, jest nie tylko to, co zarobiła, ale przede wszystkim to, co zostało u klientów i czego firma już nie odzyska.

 

 

Zły zysk

 

Przeciwieństwem jest zły zysk, który autor ostro krytykuje. To zysk zdobyty przymusem albo środkami politycznymi, przez lobbowanie o dotacje i specjalne względy, narzucanie ludziom produktów czy korzystanie z pomocy rządowej. Do takiej pomocy należą specjalne ulgi podatkowe, kontyngenty taryfowe, ograniczenia eksportu, nakazy, zakazy konkurencji i dofinansowania. Przyznaje, że jego firma, jak niemal wszyscy, korzysta z ulg dopuszczonych przepisami i musi sobie radzić z zaburzeniami rynku wywołanymi przez państwo.